BİYOGRAFİLER

Ali Ekrem Bolayır (2 Ağustos 1867, İstanbul - 27 Ağustos 1937, İstanbul), Türk şair, yazar, öğretmen ve devlet adamı. Namık Kemal'in oğlu olan Ali Ekrem Bolayır, Servet-i Fünûn edebiyatı'nın öncüleri arasında gösterilmektedir. Şehbal mecmuasına gönderdiği resim (1910) Hayatı 2 Ağustos 1867'de İstanbul'un Fatih ilçesinin Hobyar mahallesinde doğdu. Babası, vatan şairi ve yazar Namık Kemal, annesi ise devrin Niş kadısı Mustafa Ragıp Efendi'nin kızı Nesime Hanım'dır. Feride ve Ulviye adına iki kız kardeşi vardır. Fatih Askeri Rüştiyesi'ne bir yıl devam ettikten sonra öğrenimine babasının mutasarrıf olarak görev yaptığı Rodos ve Sakız Adası’nda özel dersler yoluyla devam etti. Arapça, Farsça, Fransızca öğrendi. Sanat ve edebiyatla küçük yaşlarda ilgilenmeye başladı. 20 yaşında İstanbul'a döndü ve Padişah II. Abdülhamid tarafından sarayda görevlendirildi.  1888 yılında atandığı Mabeyn-i Humayun Katipliği görevini 18 yıl sürdürdü. 1894’te Kavalalı Ahmet Cela...

Muazzez İlmiye Çığ, 1914 yılında Bursa 'da doğdu. Öğretmen bir babanın kızıdır. Kurtuluş Savaşında , ailenin Çorum 'a göç etmesi nedeniyle, ilkokula Çorum'da başladı. Beşinci sınıfa geldiğinde, aile tekrar Bursa'ya geri döndü. Keman ve Fransızca dersleri alması için, babası tarafından özel bir okula verildi. 1926 yılında sınavları kazanarak, Bursa'da Kız Muallim Mektebi 'ne girdi. Mezuniyetinden sonra, Eskişehir 'e tayin oldu.  1935 yılında, Ankara'da Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Sumeroloji bölümüne girdi. Üniversiteyi bitirdikten sonra, İstanbul Arkeoloji Müzesine atandı. Birlikte çalıştığı arkadaşları ile, çiviyazılı belgeler arşivini oluşturdu ve bilimsel çalışmalarda bulundu.  1940 yılında, kendisi gibi öğretmen olan, okul arkadaşı Kemal Çığ ile evlendi. İki kız çocuğu oldu.  1957 yılında Münih 'teki Oryantalistler Kongresine katılan Çığ; Heidelberg Üniversitesinden gelen davet üzerine bu üniversitede altı ay çalışma yaptı.  1965 y...

Necdet Sakaoğlu (29 Eylül 1939, Divriği - 27 Ağustos 2024, Amasra), Türk tarih öğretmeni, tarihçi, yazar. Yerel tarih, kent tarihi, Selçuklu tarihi, Osmanlı tarihi ve eğitim tarihi konularındaki çalışmaları ile bilinir. Geniş okur kitlelerine hitap eden eserler vermiştir. Osmanlı padişahlarının hayatını anlatan Bu Mülkün Sultanları ve Osmanlı saray kadınlarını anlatan Bu Mülkün Kadın Sultanları en tanınmış eserlerindendir. Hayatı 1939'da Sivas'ın, Divriği ilçesinde doğdu. Ailesinin beşinci çocuğudur. Babası Arif Efendi Divriği'de kuyumculukla uğraşırdı. Annesi Necibe Hanım kültürlü bir ev hanımı idi. Okumaya meraklı bir çocuktu, ilkokul yıllarında annesinden eski yazıyı öğrendi. İlköğrenimini Divriği Atatürk İlkokulu'nda, ortaöğrenimini 1954'e Nuri Demirağ Ortaokulu'nda tamamladıktan sonra 1957'de Sivas Öğretmen Okulu'nu bitirdi ve Urfa'nın Parapara köyüne atandı.  1958'de İstanbul'daki Çapa Eğitim Enstitüsü'nde girerek yükseköğrenimini...

Türkiye ’de  23 Nisan ve Ekim  ayının ilk  Pazartesi  günü  “Dünya Çocuk Günü”  olarak kutlanmaktadır. Nakiye Elgün verdiği mücadelelerle Cumhuriyetin en güzel yüzlerinden biri olmuştur. Kendisi  1930  yılında çocuklar ile birlikte Dünyada ve Türkiye de ilk kez çocuk hakları bildirgesini  Taksim meydanında  okumuştur. Nakiye Elgün (1882 -1954)  Türkiye’nin en eski eğitimcilerinden birisidir.  Kız Muallim Mektebi ’ni bitirdi. Bu okulda edebiyat öğretmenliği yaptı.  II. Meşrutiyet ’ten sonra  Fevziye Lisesi’ nde Müdür olarak Cumhuriyet’in kuruluşuna kadar çalıştı.  Muallimler Cemiyeti  başkanlığı yaptı.  Kurtuluş Savaşı ’nı destekledi, kadınları erkeklerle birlikte mücadeleye çağırdı. Cumhuriyet’in ilanından sonra  Türk Ocağı, Halkevi, Kızılay ve Türk Hava Kurumu ’na üye oldu.  İstanbul Kız Lisesi  müdürü iken,  1930 ’da  İstanbul Şehir Meclisi’ ne ilk kadın üye olarak seçildi. Da...

Öğretmen, tarihçi ve sosyoloji profesörü. Atatürk' ün manevi kızıdır. Cumhuriyetin ilk tarih profesörlerinden birisidir. Türk Tarih Kurumu'nun asbaşkanlığını yapmıştır. Türk Tarih Tezi’ni ortaya koyan tarihçiler arasında yer alır.  Afet İnan, 30 Ekim 1908 tarihinde Selanik’in Doyran (Doirani) kasabasında doğmuştur. Babası orman memuru İsmail Hakkı Uzmay Şumnu, annesi Doyran Müderrisi Emrullah Efendi’nin torunu olan Şehdane Hanım’dır.  Ailesi Balkan Savaşları’ndan sonra Anadolu'ya taşındı. Babası Anadolunun bir çok yerlerinde orman memuru, müfettişi ve müdürü olarak çalışmış ve daha sonra Bolu Milletvekilliğine seçilmiştir. (Babasının görevi nedeniyle) sürekli tayinler sebebiyle yer değiştirdiğinden, ilk öğrenimini Adapazarı, Ankara, Mihallıççık (Eskişehir) ve Biga'da yapmıştır. 1920'de altı yıllık ilkokul diplomasını aldı.  Bursa' da okuduğu Kız Öğretmen okulundan 1925 te mezun olmuş; İzmir'de Redd-i İlhak İlkokulu'nda göreve başlamıştır. İzmir'de öğ...

Ahmet Telli (d.2 Aralık 1946, Eskipazar, Çankırı), Öğretmen, şair, yazar. 2 Aralık 1946'da Çankırı’nın Eskipazar ilçesinde (Bu ilçe şu an Karabük'e bağlı) doğan Ahmet Telli, Hasanoğlan ve Kayseri Pazarören, Pınarbaşı öğretmen okullarında eğitim gördü. Öğretmen okulundan sonra dört yıl ilkokul öğretmenliği, daha sonra da Gazi Eğitim Enstitüsü'nü bitirmesinin ardından, Kastamonu, İnebolu, Doğanyurt'ta, Kırıkkale'de ve Ankara Atatürk Lisesi'nde Türkçe, Edebiyat öğretmenliği yaptı. 1981'de Gazi Eğitim Enstitüsü'nde öğretmenken, sıkıyönetimce tutuklanarak görevine son verildi. Aynı yıl, TCK'nın (o zamanlar) 141, 142 ve 146. maddelerinden yargılandı. 141 ve 146'dan beraat etti. Cigerhun'un şiirleri üstüne yazdığı bir yazısından ötürü 142. maddeden kısa bir süre hüküm giydi. Kitapçılık, yayıncılık yaptı, çeşitli yayınevlerinde yönetici ve editör olarak bulundu. 1993'te mahkeme kararıyla öğretmenliğe döndü ve emekli oldu. İlk şiiri 1961'de ya...

Cavit Orhan Tütengil (d. 1921 Tarsus, ö. 7 Aralık 1979 İstanbul) Türk akademisyen. İlk ve ortaokulu Tarsus'da bitirdi. Lise eğitimini 1940 yılında İstanbul Haydarpaşa Lisesi'nde tamamladı.  1944 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümünden mezun oldu.  1944-53 arasında Antalya ve Diyarbakır liselerinde Felsefe Grubu Dersleri öğretmenliği yaptı. Kepirtepe ve Aksu Köy Enstitülerinde çalıştı. MEB tarafından iki yıllığına incelemelerde bulunmak üzere İngiltere'ye gönderildi.  1953 yılında Sosyoloji asistanı olarak İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'nde akademik yaşamına başladı. Doktorasını "Montesquieu Siyasi ve İktisadi Düşünceleri" üzerine yaptı.  1960 yılında doçent oldu. 7 Aralık 1979 tarihinde evinden üniversiteye giderken silahlı saldırıya uğradı ve öldürüldü. Temel ilgi alanı "Gelişme Sosyolojisi" idi. Tütengil'e göre, Türkiye, bir geçiş ülkesidir. Bu geçişte pusula ise Atatürk'ün düşünceleridir. Atatürk'ün...

Kartal Tibet (27 Mart 1939, Ankara - 1 Temmuz 2021, İstanbul) , Türk oyuncu, yönetmen, senarist ve yapımcıdır. Yaklaşık iki yüz film ve dizide; oyuncu, yönetmen ve senarist olarak yer aldı. Sinemada önce çizgi-roman uyarlamaları olan Karaoğlan ve Tarkan macera filmlerinde başrol oynadı.  1970 'li yıllarda aralarında Hülya Koçyiğit, Türkan Şoray, Fatma Girik, Hale Soygazi ve Filiz Akın 'ın da yer aldığı birçok oyuncu ile başrolü paylaştı.  İlk kez 1977 'de Tosun Paşa filmiyle yönetmenliğe başlayan Tibet, yirmiden fazlasında Kemal Sunal 'ın başrolde yer aldığı 56 film çekti. Ayrıca Davaro, Şendul Şaban ve Şabaniye gibi filmlerin senaryosunu yazdı. Türk sinemasına katkılarından ötürü 2002 yılında Altın Portakal Film Festivali Yaşam Boyu Onur Ödülü 'ne, 2006 'da ise Yıldırım Önal Anı Ödülü 'ne layık görüldü. 1 Temmuz 2021 'de İstanbul 'da 82 yaşında öldü. Hayatı 27 Mart 1939 tarihinde Ankara 'da doğdu. Öğretmen bir anne-babanın çocuğu idi....

Muallim Abdülbaki Gölpınarlı  (12 Ocak 1900, İstanbul - 25 Ağustos 1982, İstanbul) Babası Ahmet Agâh Efendi , Rusçuk 'ta Ahmet Midhat Efendi 'nin yanında yetişen, uzun yıllar Tercümanı Hakikat 'te çalışan, basın mensupları arasında " Şeyhülmuhabirin " ve " Baba " diye anılan bir gazeteciydi. Azerbaycan, Gence'nin Gölpınar köyünden göç etmişlerdi. Gölpınarlı, babasının ölümü üzerine Gelenbevi İdadisi 'nin son sınıfından ayrılmak zorunda kaldı, bir süre kitapçılık ve ilkokul öğretmenliği yaptı.  1927 'de Erkek Muallim Mektebi 'ni, 1930 'da İstanbul Darülfünun Edebiyat Fakültesi 'ni bitirdi. Konya, Kayseri, Balıkesir ve Kastamonu liseleri ile İstanbul Haydarpaşa Lisesi 'nde edebiyat dersleri verdi. Edebiyat Fakültesi'nde metinler şerhi okuttu.  Ankara'da Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi 'nde İslam-Türk tasavvuf tarihi ve edebiyatı okuturken ( 1945 ) Türk Ceza Kanunu'nun 141. maddesine aykırı davrandığı gerekçes...

  N. Ahmet Özalp, 1953 yılında Kahramanmaraş 'ın Elbistan ilçesinde doğdu. Öğretmen okulu ve eğitim enstitüsünü bitirdi ( 1974 ). Sonra iki yıl Türkçe öğretmenliği yaptı. Görevinden ayrılarak yayın dünyasına girdi.  Çeşitli yayınevleri, dergi ve gazetelerde çalıştı. Ana Britannica Genel Kültür Ansiklopedisi'ne maddeler yazdı, danışmanlık yaptı. Yeniden öğretmenliğe döndü (1992). Şimdi bir yandan bir ilköğretim okulunda Türkçe öğretmenliği yaparken, bir yandan da çalışmalarını sürdürmektedir. ESERLERİ: Osmanlı eserleri üzerinde çalışan N. Ahmet Özalp, çok sayıda yapıtı kültür dünyamıza yeniden kazandırdı. Bunların başlıcaları: * Toplumsal Çözülme (Sait Halim Paşa, 1983), * İslâm İnancının Temel İlkeleri (Filibeli Ahmed Hilmi, 1987), * Bir Muhalifin Hatıraları (Şerif Paşa, 1991), * İslâmda Felsefe Akımları (İzmirli İsmail Hakkı, 1995), * Külliyat-ı Letaif (Faik Reşad, 1995), * Gülşen-i Tevhid (Tevhid Şiirleri Güldestesi, 1995), * Seyahatlerim (Ali Suad, 1996), * Beşir Fuad (Ah...

Yusuf Atılgan   1921 'de  Manisa'da  doğdu .  Manisa Ortaokulu'nu (1936), Balıkesir Lisesi'ni (1939)  ve ikinci sınıftan sonra askeri öğrenci olarak devam ettiği  İÜ Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü 'nü bitirdi ( 1944 );  A. Nihat Tarlan  yönetiminde hazırladığı bitirme tezinin konusu " Tokatlı Kani: Sanat, Şahsiyet ve Psikoloji"  idi. O dönemde  Akşehir'de  bulunan  Maltepe Askeri Lisesi' nde bir yıl edebiyat öğretmenliği yaptı ( 1945 ).  1946 'da  Manisa'nın Hacı-rahmanlı köyüne  yerleşti ve burada çiftçilikle uğraştı.  1976 'da  İstanbul'a  döndü;  1980 'den sonra  Milliyet (daha sonra Karacan) Yayınları 'nda danışmanlık ve çevirmenlik, kısa bir süre de  Can Yayınlarında redaktörlük  yaptı. Üzerinde çalıştığı  Canistan adlı romanını tamamlayamadan kalp krizi sonucu Moda'daki evinde öldü (9 Ekim 1989).   Aylak Adam ve Anayurt Oteli adlı romanlarında p...

Prof. Dr. Necdet Öztürk 1949 Düzce doğumlu olan yazar, Arifiye İlköğretmen Okulu ve Çapa Yükseköğretmen Okulu’nu yatılı okudu. İlkokul öğretmenliği (1972/73), İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü’nü bitirdikten sonra lise tarih öğretmenliği (1977/79; 1982/85) yaptı.  Vatani borcunu ödedi (1979/1981). Kabataş Erkek Lisesi tarih öğretmeni iken Marmara Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi’ne araştırma görevlisi olarak naklen atandı (1985).  16. yüzyıl Osmanlı tarihçilerinden Hadîdî’nin Tevârih-i Âl-i Osman’ı üzerindeki çalışması ile Dr. unvanını aldı (1986). Öğretim görevlisi (1886/89) ve Yardımcı doçent (1989/92) olarak çalıştı. Daha sonra Doçent (1992) ve Profesör (1998) unvanlarını aldı.  Çalışmalarını 15. yüzyıl Osmanlı kroniklerinin yayınları üzerinde yoğunlaştıran Öztürk aynı Üniversitede öğretim üyeliğini sürdürmektedir. Çok sayıda sempozyum, kongre bildirileri ve makaleleri yanında 15. yüzyıl Osmanlı tarih kaynağı yayını bulunmaktadır.  1985’ten ...

Tevfik Fikret (1867-1915)  Servet-i fünun’ un usta ve örnek şairi olan Tevfik Fikret, İstanbul’da doğmuş ve ömrünü bu şehirde geçirmiştir. Annesini, küçük yaşta kaybetmiş (Fikret 12 yaşındayken hacca giden annesi, dönüşünde vebaya tutularak ölmüştü), babasında da uzak yaşamıştı. Bu halde dayısı ve yengesi, ona sıcak bir şefkat gösterdiler. Fikret 23 taşına gelince de kızları Nazime Hanım’la evlendirdiler. 1881 ’de, Galatasaray Sultanisi ’ni bitirmiş olan Fikret, çalışkan bir öğrenciydi. Sultanide, Recaizade Ekrem ve Mullim Naci gibi birbirine zıt iki karakter ve düşünüşte üstadlardan edebiyat okumuştur. Okuldan sonra kısa süreli bazı memurluklar yapan Fikret, bu işlere ısınmayıp çekildi. Ömrü boyunca şiir yazdı ve öğretmenlik yaptı. Robert Kolej ’de Türkçe ( 1889 ’dan ölümüne kadar), Mekteb-i Sultani ’de Darülfünun ve Darülmuallim’ (1909-1910) edebiyat okuttu. Aynı yıl Mekteb-i Sultani’nin de müdürü bulunuyordu. Yazı hayatı Mirsad dergisinde başlayan Fikret 1849 ’ten itibaren ...